ഗംഗാ നദീജല കരാര്‍ പുതുക്കണമെന്ന ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആവശ്യം, ചര്‍ച്ചകള്‍ സംയുക്ത നദീ കമ്മീഷന്റെ ചട്ടക്കൂടിലൂടെയായിരിക്കുമെന്ന് ഇന്ത്യ, നിലവിലെ കരാര്‍ ഡിസംബര്‍ 12-ന് അവസാനിക്കും

2026-10-10

ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിലുള്ള ഗംഗാ നദീജല പങ്കിടല്‍ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്‍ച്ചകള്‍ സംയുക്ത നദീ കമ്മീഷന്റെ  ചട്ടക്കൂടിലാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് ഇന്ത്യന്‍ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. നിലവിലുള്ള കരാര്‍ 2026 ഡിസംബറില്‍ കാലാവധി പൂര്‍ത്തിയാകാനിരിക്കെ, പുതിയ കരാര്‍ വേണമെന്ന ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആവശ്യത്തിനിടെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതികരണം. 

1996 ഡിസംബര്‍ 12-ന് ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും ഒപ്പുവെച്ച 30 വര്‍ഷത്തെ ഗംഗാ നദീജല പങ്കിടല്‍ കരാറിന്റെ കാലാവധി 2026 ഡിസംബര്‍ 12-ന് അവസാനിക്കും. കരാര്‍ പുതുക്കുകയോ പുതിയ കരാര്‍ രൂപീകരിക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്നാണ് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആവശ്യം.ബംഗ്ലാദേശിന് ലഭിക്കേണ്ട ജലവിഹിതം ഉറപ്പുനല്‍കുന്ന വ്യവസ്ഥകള്‍ പുതിയ കരാറില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തണമെന്നാണ് ബംഗ്ലാദേശ് ജലവിഭവ മന്ത്രി ഷാഹിദ് ഉദ്ദീന്‍ ചൗധരി ആനിയുടെ നിലപാട്. നിലവിലെ 1996-ലെ കരാറില്‍ അത്തരമൊരു വ്യക്തമായ ഉറപ്പുവ്യവസ്ഥയില്ലെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.നദികളുമായും ജലവിഭവങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ വിഷയങ്ങളും സംയുക്ത നദീ കമ്മീഷന്റെ പരിധിയിലാണ് ചര്‍ച്ച ചെയ്യുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. പുതിയ കരാര്‍ ഒപ്പിടുന്ന കാര്യത്തില്‍ അന്തിമ തീരുമാനമായെന്നോ കരാര്‍ സംബന്ധിച്ച ധാരണയിലെത്തിയെന്നോ ഇന്ത്യ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല.ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും 54 നദികള്‍ പങ്കിടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഗംഗാ നദീജല പങ്കിടലിനായി മാത്രമാണ് നിലവില്‍ 30 വര്‍ഷത്തെ പ്രത്യേക കരാറുള്ളത്. ഫറാക്കയിലെ ജലപ്രവാഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില്‍ വരള്‍ച്ചക്കാലത്ത് ഇരു രാജ്യങ്ങള്‍ക്കുമിടയില്‍ ജലം പങ്കിടുന്നതാണ് 1996-ലെ കരാറിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.ഗംഗാ നദിയിലെ ജലലഭ്യത ബംഗ്ലാദേശിന്റെ കൃഷിയെയും ജലസേചനത്തെയും ബാധിക്കുന്ന പ്രധാന വിഷയമാണ്. അതിനാല്‍ കരാര്‍ പുതുക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്‍ച്ചകള്‍ ഇരു രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും നിര്‍ണായകമാണ്.ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും തമ്മിലുള്ള സംയുക്ത വ്യാപാര പ്രവര്‍ത്തകസമിതിയുടെ യോഗവും ന്യൂഡല്‍ഹിയില്‍ രണ്ട് ദിവസങ്ങളിലായി നടന്നു. വ്യാപാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ വിഷയങ്ങളാണ് യോഗത്തില്‍ ചര്‍ച്ച ചെയ്തതെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഏകദേശം മൂന്ന് വര്‍ഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്കുശേഷമാണ് സമിതിയുടെ യോഗം വീണ്ടും നടന്നത്. ഗംഗാ നദീജല കരാര്‍ പുതുക്കണമെന്ന ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആവശ്യം ശക്തമാകുന്നതിനിടെ, ചര്‍ച്ചകള്‍ സംയുക്ത നദീ കമ്മീഷന്റെ ചട്ടക്കൂടിലൂടെയായിരിക്കുമെന്ന് ഇന്ത്യ വ്യക്തമാക്കി. നിലവിലെ കരാര്‍ ഡിസംബര്‍ 12-ന് അവസാനിക്കാനിരിക്കെ, പുതിയ കരാറിലെ ജലവിഹിതവും ഉറപ്പുവ്യവസ്ഥകളും ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ചര്‍ച്ചകളില്‍ നിര്‍ണായകമാകും.